Podział majątku wspólnego

Podział majątku wspólnego

Jednym z następstw zawarcia małżeństwa jest powstanie między małżonkami ustawowej wspólności majątkowej. Wspólność ta obejmuje przedmioty majątkowe, które małżonkowie nabyli w czasie trwania wspólności majątkowej niezależnie od tego, czy zostały nabyte wspólnie przez małżonków czy przez każdego z osobna, przy czym należy pamiętać, że nieobjęte własnością ustawową przedmioty majątkowe małżonków pozostają w majątku osobistym każdego z małżonków. Do majątku wspólnego małżonków w szczególności zalicza się:

  • pobierane przez małżonków wynagrodzenie za pracę,
  • dochody z innej działalności zarobkowej uzyskane przez małżonków,
  • dochody uzyskiwane z majątku wspólnego,
  • dochody uzyskiwane z majątku osobistego małżonków,
  • środki zgromadzone przez każdego małżonków na rachunku otwartym lub pracowniczym funduszu emerytalnego,
  • kwoty składek, które zostały zewidencjonowane na subkoncie w ramach konta ubezpieczonego, o którym mowa w art. 40a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych,
  • przedmioty będące przedmiotami zwykłego urządzenia domowego, a służące do użytku przez obojga małżonków.

Oczywiście nie zawsze z momentem zawarcia małżeństwa powstaje ustawowa wspólność majątkowa. Małżonkom przysługuje prawo do umownego rozszerzenia lub ograniczenia ustawowej wspólności majątkowej czy też ustanowienia rozdzielności majątkowej lub rozdzielności majątkowej z wyrównaniem dorobków. Warunkiem zawarcia ważnej umowy majątkowej jest zawarcie jej w formie aktu notarialnego, przy czym umowę tę można sporządzić zarówno przed jak i w trakcie trwania małżeństwa. W przypadku niezawarcia takiej umowy, pomiędzy małżonkami powstanie ustawowa wspólność majątkowa.

Czy małżonkowie mogą domagać się podziału majątku wspólnego?

W przypadku, gdy małżonkowie są objęci ustawową wspólnotą majątkową, nie mogą oni domagać się podziału majątku wspólnego. Możliwość ta została wyłączona przez art. 35 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, zgodnie z którym: w czasie trwania wspólności ustawowej żaden z małżonków nie może żądać podziału majątku wspólnego. Nie może również rozporządzać ani zobowiązywać się do rozporządzania udziałem, który w razie ustania wspólności przypadnie mu w majątku wspólnym lub w poszczególnych przedmiotach należących do tego majątku.

Tak jak wspominaliśmy powyżej, małżonkowie mogą oczywiście sporządzić umowę majątkową, która zniosłaby ustawową wspólność majątkową jeszcze w trakcie trwania małżeństwa. Niemniej jednak zasadą jest, że uprawnienie do żądania podziału majątku wspólnego będzie przysługiwać małżonkom w przypadku ustania ustawowej wspólności majątkowej.

W jakich sytuacjach ustaje wspólność majątkowa?

Tak, jak wspominaliśmy powyżej, podziału majątku może domagać się każdy z małżonków po ustaniu ustawowej wspólności majątkowej. Do ustania wspólności majątkowej dochodzi natomiast w przypadku:

  • śmierci jednego lub obojga z małżonków co powoduje ustanie małżeństwa,
  • orzeczenia rozwiązującego małżeństwo rozwodu,
  • sądowego ustanowienia rozdzielności majątkowej,
  • orzeczenia wobec małżonków separacji,
  • ogłoszenia w stosunku do jednego z małżonków upadłości,
  • orzeczenia ubezwłasnowolnienia względem jednego z małżonków.

W jaki sposób można dokonać podziału majątku wchodzącego w skład wspólności majątkowej?

Podział majątku wspólnego można dokonać na dwa sposoby, a decyzja o wyborze jednego z nich należy do małżonków. Podziału majątku można więc dokonać poprzez:

  • zawarcie ugody – w przypadku, gdy małżonkowie nie spierają się co do składu wspólnego majątku oraz sposobu, w jakim miałby być on podzielony,
  • skierowanie sprawy na drogę postępowania sądowego – w przypadku, gdy pomiędzy małżonkami istnieje spór.

Oczywiście ugodowe zakończenie sprawy byłoby na pewno szybszym oraz tańszym rozwiązaniem, a ponadto mogłoby przynieść stronom więcej korzyści niż w przypadku, gdy sprawa zostałaby skierowana do rozpatrzenia przez sąd, niemniej jednak jak wskazuje doświadczenie, nie wszyscy małżonkowie czy byli małżonkowie są w stanie porozumieć się w różnych kwestiach, w tym również tych dotyczących majątku, przez co często jedynym i koniecznym rozwiązaniem sprawy jest jej skierowanie na drogę postępowania sądowego.

Jak wygląda postępowanie przed sądem o podział majątku wspólnego?

Małżonkowie, którzy zdecydują się na podział majątku wspólnego przed sądem, mogą dokonać go:

  • w trakcie toczącego się postępowania o rozwód,
  • po zakończeniu się postępowania o rozwód, w trakcie osobnego postępowania o podział majątku wspólnego,
  • w trakcie toczącego się postępowania o separację,
  • w trakcie toczącego się postępowania o unieważnienie małżeństwa.

Postępowanie jest wszczynane na wniosek o podział majątku wspólnego, którego to składa się do właściwego sądu.

Jaki sąd jest sądem właściwym do złożenia wniosku o podział majątku wspólnego?

Właściwość sądu będzie zależała od tego czy małżonkowie będą chcieli dokonać podziału majątku wspólnego podczas postępowania o rozwód, czy podczas odrębnego postępowania.

I tak, w przypadku, gdy małżonkowie zdecydują się złożyć wniosek o podział majątku wspólnego już podczas postępowania o rozwód, sądem właściwym będzie sąd okręgowy, właściwy do rozpoznania sprawy o rozwód małżonków.

Jeżeli jednak małżonkowie zdecydują się na podział majątku po ustaniu wspólności majątkowej w odrębnym postępowaniu, właściwym będzie sąd rejonowy miejsca położenia wspólnego majątku małżonków. Natomiast w przypadku, gdyby wspólność ustałaby z powodu śmierci jednego z małżonków właściwym do rozpoznani sprawy będzie sąd spadku.

Jak napisać wniosek o podział majątku wspólnego? Co powinien zawierać wniosek o podział majątku wspólnego?

Poprawnie sformułowany wniosek o wszczęcie postępowania dotyczącego podziału majątku wspólnego, zgodnie z § 1. art. 511 k.p.c. powinien czynić zadość przepisom o pozwie, z tą zmianą, że zamiast pozwanego należy wymienić zainteresowanych w sprawie. Oznacza to, że obligatoryjnie powinien on zawierać:

  • oznaczenie sądu właściwego do rozpoznania wniosku o podział majątku wspólnego,
  • dane wnioskodawcy, a w przypadku posiadania przedstawiciela ustawowego czy pełnomocnika – jego dane,
  • dane uczestnika postępowania,
  • oznaczenie rodzaju pisma, wskazując, że jest to Wniosek o podział majątku wspólnego,
  • dokładne określenie żądania,
  • szczegółowe przytoczenie okoliczności potwierdzających żądanie,
  • dowody na poparcie żądań oraz potwierdzających ich okoliczności,
  • podpis osoby występujących z wnioskiem,
  • dokładny wykaz załączników w kolejności, w której zostały przytoczone w treści wniosku.

Ponadto, we wniosku o podział majątku wspólnego należy wskazać informację, czy strony przed złożeniem wniosku podjęły próbę mediacji czy też innego pozasądowego sposobu rozwiązywania sporu. W przypadku, gdyby strony nie podjęły takiej próby, należy wyjaśnić przyczyny jej niepodjęcia.

Ile wynosi opłata od wniosku o podział majątku wspólnego?

Od wniosku o podział majątku wspólnego po ustaniu małżeńskiej wspólności majątkowej pobiera się stałą opłatę sądową w wysokości 1.000 zł. Oznacza to, że opłata nie jest zależna ani od wartości majątku, ani jego składu.

Opłatę tę można jednak zminimalizować do kwoty 300 zł w przypadku, gdy małżonkowie uzgodnią pomiędzy sobą projekt podziału majątku wspólnego oraz dołączą go do wniosku o podział majątku.

Jakie udziały przysługują małżonkom w majątku wspólnym?

Co do zasady, zgodnie z § 1 art. 43 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, oboje małżonkowie mają równe udziały w majątku wspólnym.

Jednak z ważnych powodów w pewnych przypadkach, małżonkowie mogą żądać przed sądem, aby ustalenie udziałów w wspólnym majątku małżonków nastąpiło przy uwzględnieniu stopnia, w którym małżonkowie – każdy z osobna – przyczynili się do powstania majątku. Oceniając stopień przyczynienia się do powstania majątku wspólnego, uwzględniany jest nakład pracy każdego z małżonków we wspólnym gospodarstwie domowym, a także przy wychowaniu dzieci .

Jak profesjonalny pełnomocnik może pomóc w sprawie o podział majątku wspólnego?

Sprawy związane z podziałem wspólnego majątku, tuż po sprawach o rozwód, alimenty czy władzę rodzicielską oraz kontakty z dziećmi są jednymi z trudniejszych postępowań. Oczywistym jest, że decyzja o poprowadzeniu tego typu spraw nigdy nie bierze się znikąd, a zdecydowane na ich prowadzenie osoby są zazwyczaj przepełnione silnie negatywnymi emocjami, co jest oczywiście zrozumiałe. Mamy świadomość, jak ważnym jest prawidłowy i sprawiedliwy podział majątku pomiędzy byłymi małżonkami, gdyż właśnie od tego będzie zależeć przyszłość małżonków.

Rolą adwokata czy radcy prawnego w sprawie o podział majątku wspólnego jest więc:

  • analiza sytuacji oraz dokumentów oraz udzielenie porady prawnej,
  • pomoc w ustaleniu oraz weryfikacji elementów wchodzących w skład majątku wspólnego,
  • udzielenie pomocy w dokonaniu wyceny określonych składników majątku, w szczególności również nieruchomości,
  • przygotowanie odpowiednich pism, w tym – w zależności od strony postępowania – przedsądowego wezwania do podziału majątku wspólnego, odpowiedzi na takie wezwanie, wniosku o podział majątku wspólnego, odpowiedzi na taki wniosek,
  • przygotowanie umowy pomiędzy małżonkami w sprawie o podział majątku wspólnego,
  • pomoc przy sporządzaniu projektu podziału majątku wspólnego lub jego sporządzenie,
  • poprowadzenie mediacji oraz doprowadzenie do zawarcia ugody,
  • profesjonalne reprezentowanie podczas postępowania sądowego.

Nasi adwokaci oraz radcowie prawni gwarantują, że sprostają wszelkim wymaganiom Klientów w zakresie kompleksowego, profesjonalnego reprezentowania oraz zapewnienia ochrony ich praw.

Klientom powierzającym naszym adwokatom i radcom prawnym z Poznania prowadzenie swoich spraw o podział majątku wspólnego oferujemy:

  • przygotowanie indywidualnej strategii prowadzenia sprawy o podział majątku wspólnego małżonków,
  • opiekę prawną adwokata, radcy prawnego na każdym etapie sprawy o podział majątku wspólnego małżonków,
  • nieograniczony kontakt mailowy z naszymi prawnikami,
  • kontakt osobisty i telefoniczny z naszymi prawnikami w trakcie trwania sprawy o podział majątku wspólnego małżonków,
  • pomoc przy zgromadzeniu wszystkich niezbędnych dokumentów w sprawie o podział majątku wspólnego małżonków,
  • sporządzenie wszystkich niezbędnych pism procesowych,
  • osobisty udział w mediacji,
  • osobisty udział w posiedzeniach sądowych.

Ponadto pragniemy zwrócić uwagę, że powierzając naszej Kancelarii prowadzenie sprawy o podział majątku wspólnego, Klient uzyska wsparcie nie tylko jednego adwokata czy radcy prawnego, ale całego zespołu Kancelarii adwokacko – radcowskiej w Poznaniu. Daje to więc Klientom zapewnienie, że ich sprawa znajdzie się w rękach całej grupy profesjonalistów, którzy podejdą do niej jako prawnicy, nie zapominając przy tym również o empatii oraz ludzkim spojrzeniu na jej charakter.

Na jakim obszarze działamy? Podział majątku wspólnego małżonków Poznań.

Kancelaria Kacprzak Kowalak i Partnerzy Adwokaci i Radcowie Prawni z Poznania świadczy profesjonalną pomoc prawną nie tylko na terenie Poznania, ale także poza okręgiem należącym do apelacji poznańskich sądów.

Podział majątku wspólnego małżonków Jarocin.

Od kilku lat nasza Kancelaria prowadzi także oddział w Jarocinie. Rozszerzenie działalności poza Poznaniem pozwala na oferowanie pomocy Klientom w sprawach o podział majątku przed sądami leżącymi w okręgu Sądu Okręgowego w Kaliszu. Oznacza to, że oferujemy swoją pomoc prawną również dla mieszkańców pochodzącymi między innymi Jarocina, Ostrowa, Pleszewa, Gostynia czy Kalisza.

Podział majątku wspólnego małżeństwa zawartego z obywatelem Ukrainy.

Obecnie, do Polski przeprowadza się coraz większa liczba obywateli Ukrainy. Część z nich przyjeżdża tylko na krótki okres w celach zarobkowych, jednak część z nich pozostaje w Polsce z zamiarem założenia tutaj rodziny oraz stałego pobytu. Coraz częściej dochodzi również do zawierania małżeństw polsko – ukraińskich.

Nie zawsze jednak życie układa się tak, jakby każdy tego oczekiwał, przez co małżeństwa się rozpadają, małżonkowie decydują się na rozwód, czego konsekwencją jest również podział majątku.

Sytuacja ta wiąże się z problemami prawnymi. Małżonkowie zazwyczaj nie wiedzą jak się rozwieźć, przed jakim sądem oraz z jakiego prawa należy skorzystać, tym bardziej nie wiedzą w jaki sposób mają dokonać podziału majątku wspólnego.

Od kilku lat, sprawami polsko – ukraińskich rozwodów w naszej Kancelarii zajmuje się we współpracy z innymi adwokatami i radcami prawnym, pani adwokat z Ukrainy – Iryna Myzyna, wpisana również na listę adwokatów w Okręgowej Radzie Adwokackiej w Poznaniu jako prawnik zagraniczny.
Dlatego też nasza Kancelaria oferuje pomoc również w sprawach o podział majątku wspólnego małżeństw, którym jeden lub obojga z małżonków są obywatelami Ukrainy.

Pani mecenas Iryna Myzyna mówi biegle zarówno w języku polski, rosyjskim, jak i ukraińskim.

Z wyrazami Szacunku

Adwokat Maciej Kacprzak i radca prawny Bartosz Kowalak

Kancelaria Kacprzak Kowalak i Partnerzy

Adwokaci i radcowie Prawni w Poznaniu